Sứa

1. Cấu tạo và di chuyển

Thân sứa hình bán cầu trong suốt, phía lưng có hình chiếc dù, mép dù thường có nhiều sợi xúc tu, phía bụng có bờ miệng kéo dài thành tay sứa. Chiếm khối lượng chủ yếu trong cơ thể sứa là lớp keo trong tầng trung gian. Thành phần cơ thể sứa chủ yếu là nước (chứa 98%) nên chúng dễ nổi trong nước. Tua miệng một số loài sứa gậy ngứa, bỏng da. Bất kỳ một con vật nào chạm phải nó đều nhận thấy rằng những râu này có tế bào đốt rất mạnh, khá giống những tế bào trên râu của cò chân ngỗng biển (sea anemone)

Khi di chuyển, sứa co bóp dù, đẩy nước ra qua lỗ miệng và tiến về phía ngược lại. Trong cơ thể sứa có các sợi cơ chuyên hoá, nằm trong tầng trung gian, có khả năng co rút rất mạnh, kết hợp với tầng keo dày tạo lực đối kháng. Kiểu bơi của sứa rất đặc trưng, dù xòe ra rồi lại cụp vào có khi đạt tới tần số 100 – 140 lần/phút.

  2. Hệ thần kinh

Khác với thủy tức và san hô, hệ thần kinh sứa phân hóa hơn. Chúng có 2 vòng thần kinh (trên và dưới dù) liên kết chặt chẽ với một số cơ quan cảm giác đặc biệt gọi là thể bên nằm ở mép dù. Mỗi thể bên gồm: mắt, hố khứu giác, và bình nang giúp sứa nhận biết được sáng tối, độ nông sâu, kể cả nhịp điệu co bóp của dù, nhiều ý kiến cho rằng  sứa  có  thể  cảm  giác  được  sự  thay  đổi  áp  suất  không  khí,  nước  nên  có  thể tránh xa các cơn bão đang đến gần.

3. Dinh dưỡng

Sứa là động vật ăn thịt, bắt mồi bằng tua miệng.

Nhờ tay sứa dày đặc, tế bào tự vệ có tuyết độc nên sứa có thể tấn công cả các con mồi lớn: tôm, ấu trùng, cá nhỏ… chúng chích dịch tiên hóa vào mồi cho thịt tan nhuyễn rồi mới hút vào dạ dày. Hình thức tiên hóa này gọi là “tiêu hóa ngoài”

  4. Sinh sản

Mỗi loài sứa lớn đến một kích thước nhất định thì sinh sản. Sứa phân tính, trứng sứa được thụ tinh, rời cơ thể mẹ xuống đáy biển, phát triển thành dạng thủy tức hình trụ. Khi lớn, dạng thủy tức hình trụ này sinh sản vô tính bằng cách phân ngang thành một chồng các cá thể hình đĩa. Mỗi cá thể hình dĩa này về sau tách rời ra, bơi lội tự do lớn lên thành cơ thể sứa. Như vậy ở sứa có hiện tượng xen kẽ thế hệ:

–         Thế hệ hình dù sinh sản hữu tính

–         Thế hệ hình trụ sinh sản vô tính

 

Hình. Vòng đời của sứa Aurelia (theo Hickman)

 Xem video về sứa tại đây

Video sứa khổng lồ

Câu hỏi và bài tập:
1. Mô tả cấu tạo ngoài của sứa
2. Mô tả vòng đời của sứa (qua hình)
3. Tại sao hệ thần kinh của sứa phân hóa hơn thủy tức và san hô (chú ý môi trường sống của sứa)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: